Drukowana rodzinna karta przeciw oszustwom telefonicznym
Jedna strona, czarno-biała, do wydrukowania i zostawienia przy telefonie. Zawiera to jedno, co powstrzymuje telefon z podrobionym głosem: hasło bezpieczeństwa znane tylko rodzinie oraz sprawdziany na wypadek pilnego telefonu.
Nasza rodzinna zasada telefoniczna
Trzymaj przy telefonie. Każdego można oszukać znajomym głosem — AI podrobi go z kilku sekund nagrania.
Nasze hasło bezpieczeństwa
Każdy, kto dzwoni z prośbą o pieniądze lub pilną pomoc, musi je podać. Wpisz je tu ręcznie — nigdy nie zapisuj w telefonie ani mailu.
Gdy telefon wydaje się pilny, zrób te trzy rzeczy
Poproś o hasło. Prawdziwemu krewnemu to nie przeszkadza. Oszust nie odpowie.
Zapytaj o coś, co wie tylko ta osoba i czego nie ma w sieci — nigdy o datę urodzin czy imię zwierzaka.
Rozłącz się i oddzwoń na numer, który już masz. Odczekaj chwilę — oszust może zostać na linii.
Prawdziwy bank ani urząd nigdy nie prosi o
Odczytanie kodu z SMS-a lub aplikacji
Instalację aplikacji lub zdalny dostęp do komputera
Zakup kart podarunkowych lub przesłanie kryptowaluty jako opłaty
Przelew na „bezpieczne konto" — coś takiego nie istnieje
Nikt uczciwy nie będzie cię poganiał. Zwolnienie tempa nic cię nie kosztuje, a oszusta kosztuje wszystko.
Numery do zapisania
Infolinia antyoszustwowa banku
Osoba z rodziny do zadzwonienia
Alarmowy: 112 · 997 (policja)
Pobierz kartę
PDF ma format A5 — połowę arkusza A4. Wydrukuj bez zmian albo użyj opcji drukarki „2 strony na arkusz", by uzyskać dwie karty z jednej strony.
Drukuj, kseruj, rozdawaj, wstaw do biuletynu lub powieś na tablicy ogłoszeń. Możesz ją też zmienić — dopisać własny numer telefonu albo przetłumaczyć — o ile zostanie na niej źródło. Opublikowano na licencji CC BY 4.0.
Dlaczego kartka papieru
Oszustwo, które najlepiej działa na rodziny, to takie, które odbiera czas na myślenie. Znajomy głos mówi, że doszło do wypadku albo że konto jest właśnie opróżniane, i każe działać, zanim zdążysz sprawdzić. Klonowanie głosu przez AI sprawiło, że taki głos łatwo podrobić z kilku sekund nagrania, więc stara zasada — „poznałbyś głos własnego wnuka" — już nie działa.
Co wciąż działa, to reguła ustalona wcześniej, spisana tam, gdzie stoi telefon. Nie w aplikacji, nie w mailu, nie coś, co trzeba pamiętać, gdy serce wali. Kartkę przy telefonie czyta osoba odbierająca telefon w chwili, gdy go odbiera — a to jedyna chwila, która się liczy.
Jak jej używać
Ustalcie hasło bezpieczeństwa razem, osobiście. Coś, czego żadne z was nigdy nie wrzuciłoby do internetu: nie imię zwierzaka, nie datę urodzin, nie ulicę, na której mieszkaliście. Dwa niepowiązane słowa działają dobrze.
Wpiszcie je na karcie ręcznie. Celowo zostawiliśmy tę linię pustą — hasło wydrukowane przez stronę internetową nie jest tajemnicą.
Wpiszcie prawdziwy numer infolinii antyoszustwowej banku, przepisany z tyłu karty lub z aplikacji bankowej, oraz jedną zaufaną osobę z rodziny do zadzwonienia. Nigdy numer z wiadomości.
Połóżcie po jednej karcie przy każdym telefonie w domu i dajcie kopię krewnym, do których najczęściej ktoś dzwoni. Umówcie się na głos, że nikt nie obrazi się o pytanie o hasło.
Dla bibliotek, banków i organizacji społecznych
Ta karta powstała po to, by ją rozdawać. Jeśli prowadzisz bibliotekę, klub seniora, dom kultury, oddział banku lub program prewencji policji, możesz swobodnie drukować ją w dowolnej liczbie i rozdawać, w każdym z dziesięciu dostępnych języków. Nie ma umowy licencyjnej ani opłat. Jeśli to przydatne, link do tej strony pomaga innym samodzielnie ją znaleźć.